Serwis o Finansach Przedsiębiorstw ANALIZA FINANSOWA

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Email Drukuj

 

Piramida Dupont: jak działa i jak ją analizować? cz. 1

Analiza Dupont zajmuje się analizą czynników składających się na rentowność kapitału własnego jednostki gospodarczej. Dotyczy ona cząstkowego przedstawienia składników tworzących ostatecznie rentowność kapitału własnego. Jak wiadomo, rentowność kapitału własnego stanowi kluczowy wskaźnik rentowności dla właścicieli firmy, którzy określają dzięki niemu stopę zwrotu z zainwestowanego przez nich kapitałów. Dzięki analizie Dupont można określić w jaki sposób poszczególne obszary składowe wpływają na rentowność kapitałów własny przedsiębiorstwa (co pozwala jednocześnie lepiej zdiagnozować miejsca generowania zysku i ich znaczenie dla tego procesu).

 

Zacznijmy od pierwszego podziału rentowności ROE i górnej części tzw. piramidy Dupont.

ROE = wynik netto/kapitały własne = wynik netto/aktywa x aktywa/kapitały własne


Dekompozycja wyniku rentowności ROE pokazuje, że składa się na nią rentowność majątku (ROA tj. wynik netto/aktywa) oraz czynnik który możemy na potrzeby analizy nazwać 'dźwignią finansową' a pokazuje strukturę źródeł finansowania - konkretnie relację aktywów do kapitału własnego, czyli pośrednio jaki jest udział zobowiązań w finansowaniu majątku (kapitały własne to aktywa minus zobowiązania). Dla teoretycznej sytuacji gdy kapitał własny stanowi całość pasywów relacja wynosiłaby 1. Im wyższa 'dźwignia' tj. im większe finansowanie długiem, tym większa jest wartość tej relacji (aktywa będą tym większe od kapitałów własnych).

A więc jak widać, aby zwiększyć ROE można albo wpływać na podwyższenie rentowności posiadanych zasobów majątkowych, albo zwiększać udział kapitałów obcych w finansowaniu firmy. Im większy udział obcy, tym mniej do firmy muszą oczywiście włożyć właściciele. Jest jednak jedno 'ale' - zwiększanie zadłużenia, o ile będzie to zadłużenie o charakterze odsetkowym (generujące koszty odsetkowe czyli np. zobowiązania kredytowe), będzie powodować odpowiednie obniżenie wyniku netto, bo odsetki naturalnie obciążają wynik finansowy.

Kolejny etap 'rozbicia' składników ROE to podział ROA, która dzieli się na rentowność netto (wynik netto/przychody ze sprzedaży) oraz tzw. obrotowość aktywów (przychody ze sprzedaży/aktywa), która przedstawia ile jednostek sprzedaży generuje jednostka posiadanego majątku (oczywiście ze zwykłej racjonalności wykorzystania posiadanych zasobów - im więcej, tym lepiej).

Tak więc, rentowność majątku wynika bezpośrednio z dwóch czynników składowych: marży sprzedaży i ilości sprzedaży. Wiadomo, że różne branże generują specyficzny dla siebie poziom marży. Dzięki 'rozbiciu' ROA można określić właśnie wariantowość uzyskiwania odpowiedniej rentowności aktywów w różnych gałęziach gospodarki. W branży, gdzie marże są niskie (np. handel), wymagane jest rekompensowanie tego dużym obrotem (dużą ilością jednostek sprzedaży), zaś branże gdzie sprzedaż jest ilościowo mniejsza muszą realizować odpowiednio wyższa zyskowność działalności. W tym przypadku nie warto istotnie obniżać marż, bo wielkość obrotu najprawdopodobniej tego nie zrekompensuje.

Kolejny etap 'podziału' rentowności ROE służy cząstkowej analizie czynników składających się na wynik finansowy a precyzyjnie mówiąc - na rentowność netto. Zanim to zrobimy spróbujmy rozpisanie kolejne poziomy rachunku zysków i strat. W możliwie najprostszej formie wygląda w sposób następujący:

Przychody ze sprzedaży

- Koszty operacyjne

= Wynik operacyjny EBIT

- Koszty odsetkowe

= Wynik brutto

- Podatek dochodowy

= Wynik netto

Uzyskane przychody ze sprzedaży są pomniejszane przez poniesione koszty operacyjne co w efekcie daje wartość wyniku z działalności operacyjnej (podstawowej). Na kolejnym etapie jest on pomniejszany o koszty finansowe związane z obsługą zadłużenia (o charakterze odsetkowym czyli np. kredytu bankowego) co skutkuje powstaniem wyniku brutto. Ten jest jeszcze korygowany o wielkość podatku dochodowego co w efekcie daje ostateczny wynik tj. wynik netto.

I stąd, rentowność netto = wynik netto/przychody ze sprzedaży = EBIT/przychody ze sprzedaży x wynik brutto/EBIT x wynik netto/wynik brutto.

Ostatnim etapem jest więc przyjrzenie się uzyskanemu wynikowi netto, a konkretnie jaki jest wpływ na niego kosztów obsługi zadłużenia, oraz obciążenia podatkowego. Pierwszy czynnik (EBIT/przychody ze sprzedaży) to rentowność operacyjna firmy, czyli podstawowa marża operacyjna stanowiąca kluczowy wyznacznik rentowności prowadzonego profilowego biznesu. Druga część (wynik brutto/EBIT) określa relację wyniku obciążonego odsetkami do wyniku nie obciążonego kosztami odsetkowymi, czyli wskaźnik na ile koszty związane z obsługą zadłużenia korygują wynik przedsiębiorstwa. Im niższa wartość wskaźnika, tym wyższe do ponoszenia są koszty odsetkowe. Jak już wspomnieliśmy, im większa 'dźwignia' (czyli im większy udział zobowiązań), tym wyższe będzie obciążenie wyniku odsetkami od tych zobowiązań. Ostatni składnik (wynik netto/wynik brutto) to miernik poziomu obciążenia ostatecznego wyniku firmy obciążeniem z tytułu podatku dochodowego. Tak jak w przypadku odsetek, im mniejsza wartość, tym wyższy jest ?ciężar? podatkowy.

Po uwzględnieniu wszystkich składowych mamy finalny wygląd równania określającego ROE:

ROE =

EBIT/przychody ze sprzedaży

określa rentowność podstawowej działalności firmy, bez względu na koszty odsetkowe i obciążenia podatkowe

x wynik brutto/EBIT

określa ile wynosi obciążenie odsetkowe

x wynik netto/wynik brutto

określa ile wynosi obciążenie podatkowe

x przychody/aktywa

określa w jaki sposób aktywa generują przychody ze sprzedaży tj. obrót aktywów

x aktywa/kapitały własne

określa poziom finansowanie obcego

Ostatecznie, piramida Dupont wygląda zaś następująco:

Piramida Duponta pokazuje, że na ostateczną rentowność nakładów włożonych do firmy przez właścicieli, wpływ mają:

* marża generowana na zrealizowanej sprzedaży (odzwierciedla ją relacja: EBIT/przychody ze sprzedaży),

* koszty obsługi finansowania zewnętrznego (relacja: wynik brutto/EBIT),

* obciążenie podatkowe (relacja: wynik netto/wynik brutto),

* realizowany poziom wykorzystania posiadanych zasobów tj. szybkość obrotowości aktywów (relacja: przychody ze sprzedaży/aktywa),

* zastosowany poziom finansowania zewnętrznego (relacja: aktywa/kapitały własne).

Copyright by e-BizCom

 
Reklama