Serwis o Finansach Przedsiębiorstw ANALIZA FINANSOWA

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Email Drukuj

Ekonomiczna wartość dodana czyli EVA (Economic Value Added) cz. 3

Ponieważ pierwszy czynnik {EBIT x (1-%T)} oznacza dochód kasowy firmy w sytuacji, gdyby jej finansowanie odbywało się tylko za pomocą kapitał własnego (brak długu odsetkowego), a drugi oznacza koszt finansowania firmy to odejmując je od siebie uzyskujemy wartość jaką właściciele zyskują (w przypadku wartości dodatniej) lub tracą (w przypadku ujemnej). Dodatnia wartość oznacza, że firma zyskuje na wartości, bo dochód ekonomiczny jest wyższy od kosztu jego uzyskania, a ujemna - że koszt kapitału nie jest kompensowany odpowiednim wzrostem wartości przedsiębiorstwa dla właścicieli.

Dzięki zastosowaniu podejścia ekonomicznego, księgowy wynik został zamieniony na wynik ekonomiczny - poprzez korektę zysku operacyjnego o podatek dochodowy. Z kolei wyznaczając wartość poniesionego kosztu pozyskania kapitału dokonana została zamiana wartości księgowej kapitałów na ich wartość ekonomiczną.

Obliczenie EVA jest w praktyce jednak jeszcze bardziej skomplikowane, bo wymaga zastosowania również dodatkowych korekt, które mają pozwolić na zamianę wyniku księgowego na tzw. wynik ekonomiczny. W tej publikacji nie będziemy tych korekt stosować bo wykracza to za ramy publikacji i niepotrzebnie skomplikuje czytelnikowi ideę EVA, natomiast należy wspomnieć, że korekt tych może być nawet kilkadziesiąt, przy czym w praktyce stosuje się zwykle kilka, na co wpływ na specyfika danego przedsiębiorstwa. Do najbardziej stosowanych należą korekty w obszarach:

- badań i rozwoju,

- uznawania kosztów,

- odpisów amortyzacyjnych,

- podatków,

- inwestycji strategicznych,

- różnego typu korekt bilansu.

Przykład

Przeanalizujmy wariant A kształtowania się wielkości finansowych przedsiębiorstwa, który analizowaliśmy przy okazji analizy Dupont. Dla przypomnienia:

aktywa pasywa
majątek trwały

4 000

kapitał własny

4 000

zapasy

2 000

zobowiązania odsetkowe

3 000

należności

3 000

zobowiązania bezodsetkowe

3 000

środki pieniężne

1 000

Suma

10 000

Suma

10 000

przychody ze sprzedaży

20 000

koszty operacyjne

19 000

koszty oper./przychody = 95%
wynik operacyjny EBIT

1 000

rentowność operacyjna 5%
koszty finansowe

300

10% od zobowiązań odsetkowych
wynik brutto

700

podatek

140

20% stopa podatkowa
wynik netto

560

Oczekiwana przez właścicieli stopa zwrotu to 15%.

NOPAT = EBIT x (1 - % stopa podatkowa) = 1.000 x (1 - 20%) = 800

WACC x IC = (% koszt odsetkowy x zobowiązania odsetkowe x (1 - % stopa podatkowa) + % oczekiwana stopa zwrotu x kapitał własny) = (10% x 3.000 x (1 - 20%) + 15% x 4.000) = 840

Sam WACC wynosi = 8,4% bo (10% x 3.000 x (1 - 20%) + 15% x 4.000)/ (3.000 + 4.000 + 3.000)

EVA = NOPAT ? WACC x IC = 800 - 840 = -40

Ekonomiczna wartość dodana jest zatem ujemna co oznacza, że stopa zwrotu z zainwestowanego kapitału jest niższa od kosztu jego pozyskania, a więc dochód uzyskiwany przez właścicieli jest również niższy od dochodu przez nich oczekiwanego. Z punktu widzenia właścicieli inwestycja polegająca na prowadzeniu przez nich przedsiębiorstwa jest nieopłacalna. Stopa zwrotu wynosi 14% przy oczekiwanej na poziomie 15%

Co można zrobić aby inwestycja stała się opłacalna dla właścicieli?

Z rzeczy, na które firma ma wpływ, posłużyć mogą do tego działania w zakresie np.:

- poprawy efektywności działania,

- zmiany struktury finansowania,

- obniżenia kosztów finansowania odsetkowego.

Ad. 1. Pierwsza sprawa to uzyskanie lepszą rentowności operacyjnej np. poprzez obniżenie kosztów działalności.

Przyjmijmy więc, że firma dzięki lepszemu zarządzaniu kosztami, obniża o 1% ich wielkość do relacji do przychodów a więc do poziomu 94% (przy 95% obecnie), co oznacza 6% rentowność operacyjną (przy 5% obecnie).

przychody ze sprzedaży

20 000

koszty operacyjne

18 800

koszty oper./przychody = 94%
wynik operacyjny EBIT

1 200

rentowność operacyjna 6%
koszty finansowe

300

10% od zobowiązań odsetkowych
wynik brutto

900

podatek

180

20% stopa podatkowa
wynik netto

720

Zobaczmy jak zmieni to poziom EVA:

NOPAT = EBIT x (1 - % stopa podatkowa) = 1.200 x (1 - 20%) = 960

Ważony koszt kapitału WACC oraz WACC x IC nie ulegną zmianie

WACC = 8,4%

WACC x IC = 840

EVA = NOPAT - WACC x IC = 960 - 840 = 120

Tak więc, dzięki poprawieniu rentowności EBIT, przedsiębiorstwo uzyskało lepszy dochód dla inwestorów (dodatnia EVA) i ROE wynosi teraz 18% (720/4.000) czyli osiągnięta stopa zwrotu jest wyższa od oczekiwanej.

 
Reklama