Serwis o Finansach Przedsiębiorstw ANALIZA FINANSOWA

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Email Drukuj

Co to jest dźwignia finansowa i co ona rzeczywiście "dźwiga"?

Zobowiązania zaciągnięte przez firmę zwykle wiążą się z obciążeniem ich obsługi w postaci odsetek. Oczywiście nie wszystkie zobowiązania wiążą się z ponoszeniem kosztów odsetkowych. Na pewno koszty te wystąpią przy wszelkiego rodzaju zobowiązaniach mających charakter kredytów bankowych czy też pożyczek. W niektórych przypadkach oprocentowane również są kredyty kupieckie (w ramach umowy między kontrahentami określają oni jaka wysokość odsetek będzie przynależna sprzedającemu w zależności od terminu w jakim nabywca ureguluje zobowiązanie z tytułu dostawy lub usługi).

 

O tym czy obciążenie z tytułu obsługi zadłużenia nie jest zbyt wysokie i przypadkiem nie wpływa negatywnie na rentowność jednostki gospodarczej informuje nas dźwignia finansowa. Mówiąc w skrócie, jej poziom jest wyznacznikiem opłacalności korzystania z kapitałów obcych (np. kredytów).

Finansowanie kapitałami obcymi ma na celu zwiększyć efektywność gospodarowania, a w szczególności ma za zadanie poprawić rentowność. Finansowanie zewnętrzne dopóty ma sens, dopóki rentowność kapitałów własnych jest wyższa niż byłaby, gdyby z finansowania obcego nie korzystano. Do określenia czy poziom zadłużenia jest właściwy posłuży nam właśnie wskaźnik dźwigni finansowej.

dźwignia finansowa = rentowność kapitału własnego - skorygowana rentowność kapitału własnego

Pierwsza część wzoru jest znana - to rentowność kapitału własnego w sytuacji, gdy również korzystamy z finansowania obcego (czyli relacja wyniku do tej części pasywów, która stanowi kapitały własne, a więc z wyłączeniem zadłużenia obcego) - tj. wynik netto/kapitał własny.

Druga część wzoru (po znaku minus) to rentowność kapitału własnego, w sytuacji, gdyby firma nie korzystała z kapitałów obcych (stąd nazwa 'skorygowana' rentowność kapitału własnego). W liczniku, wynik netto powiększony zostaje o kwotę odsetek, które w przypadku braku zobowiązań obcych nie zostałyby naliczone (a więc powiększyłyby wynik na '+'). Jednocześnie, ze względu na fakt niewystąpienia kosztów odsetek zapłaconych (będących kosztem uzyskania przychodu, pomniejszającym dochód do opodatkowania), odpowiednio wyższa będzie kwota podatku dochodowego. Zatem wynik netto zostanie powiększony o kwotę (1 - t) x odsetki, gdzie t stanowi stopę podatkową (często między kwotą odsetek do zapłacenia - z rachunku wyników - a faktycznie zapłaconych tj. stanowiących koszt uzyskania przychodu pomniejszający podstawę do opodatkowania, jest zasadnicza różnica, i aby być precyzyjnym należy to uwzględnić, a wówczas mianownik będzie wyglądał następująco: wynik netto + odsetki do zapłacenia /z rachunku zysków i strat/ - stopa podatkowa* odsetki zapłacone). Z kolei w mianowniku umieszczamy wartość całości majątku równego wartościowo pasywom, które traktujemy jak gdyby były w całości kapitałem własnym (gdyż na wstępie założyliśmy, iż brak jest kapitałów obcych).

Ostatecznie miernik dźwigni wyglądać będzie następująco:

 

dźwignia finansowa

=

wynik netto x 100%

-

(wynik netto + (1 - stopa podatk.) x odsetki) x 100%

kapitał własny

aktywa ogółem

Dodatnia wartość dźwigni oznacza, że finansowanie działalności długiem pozwala osiągnąć lepsze efekty, niż w sytuacji korzystania wyłącznie z kapitałów własnych. Ujemna - że nie istnieją racjonalne przesłanki do utrzymywania tak wysokiego poziomu zadłużenia i przez to płacenia odpowiednio wysokich odsetek od zobowiązań (w poważnym stopniu zmniejszających rentowność gospodarowania zamiast wpływu dodatkowych kapitałów na lepszą efektywność funkcjonowania firmy). W takim przypadku wskazane jest możliwie jak najszybsze zmniejszenie udziału kapitałów obcych w całości źródeł finansowania (a konkretnie tej części, która obarczona jest kosztem odsetkowym).

Przykład

Czy korzystanie z zadłużenia jest dla firmy efektywne?

 

Rok T

Rok T+1

Zysk netto

100.000

80.000

Odsetki zapłacone

50.000

100.000

Kapitał własny

1.000.000

1.100.000

Zadłużenie

1.000.000

1.000.000

Aktywa ogółem

2.000.000

2.100.000

Stopa podatkowa

19%

19%

Policzmy zatem poziom dźwigni finansowej

 

Rok T

Rok T+1

Rentowność kapitału własnego

10,0%

7,3%

Skorygowana rentowność kapitału własnego

7,0%

7,7%

Dźwignia finansowa

3,0%

-0,4%

Jak widać, w roku T firma dzięki korzystaniu z zewnętrznego długu podnosiła swoją efektywność. W roku T+1, wysokie obciążenia odsetkowe od posiadanego długu spowodowały, że rentowność była niższa niż gdyby firma nie korzystała z długu (a przynajmniej nie w takiej wysokości).

Copyright by e-BizCom

 

 
Reklama