Serwis o Finansach Przedsiębiorstw ANALIZA FINANSOWA

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Email Drukuj

Grzechy główne w planowaniu inwestycji cz. 5. Brak analizy wrażliwości lub niewłaściwie sporządzona analiza wrażliwości

Samo właściwe oszacowanie prognozowanych przychodów i kosztów (oraz innych parametrów) inwestycji to jeszcze nie wszystko. Powinna im towarzyszyć możliwie przekrojowa ocena wrażliwości wyników inwestycji na zmianę jej kluczowych parametrów ekonomicznych.

 

W szczególności dobrze jest, aby analiza wrażliwości określała o ile może zmienić się konkretny parametr, tak aby projekt zachował swoja trwałość finansową. A zatem, o ile może się zmienić wielkość X, aby gotówka w projekcie (w żadnym jego momencie) nie spadła poniżej poziomu 0.

A zatem dużo ważniejsze jest, żeby dokonać analizy trwałości finansowej przy zmianie określonych parametrów, a nie analizy efektywności IRR i NPV, bo ta wiedza (choć może być przydatna) nie wnosi informacji, czy projekt utrzyma się w ogóle na rynku. Analizę wrażliwości IRR i NPV można również oczywiście sporządzić dla potrzeb inwestora, ale da to jedynie bardziej szczegółową wiedzę czy warto zainwestować własne środki przy potencjalnie małej stopie zwrotu (gdyby zaszły niekorzystne zmiany w głównych parametrach inwestycji), a nie zastąpi to diagnozy czy projekt w ogóle utrzyma równowagę pieniężną.

Co to są kluczowe parametry ekonomiczne? Z pewnością specyfika każdej inwestycji może powodować różnorakie wielkości istotne dla projektu, ale z grubsza można przyjąć, że większość projektów powinna być przeanalizowana pod kątem zmiany przynajmniej następujących rzeczy:

- obniżenia przychodów (cen i/lub wolumenu sprzedaży),

- wzrostu kosztów operacyjnych (kosztów stałych i zmiennych),

- wzrostu kosztów finansowych.

Oczywiście, przy dokonywaniu analizy wrażliwości, zachowanie zasad, o których była mowa w temacie dotyczącym przychodów i kosztów, jest zdecydowanie wskazane.

Przeanalizujmy przykład, dla którego mamy zaprognozowany poniższy rachunek przepływów pieniężnych:

dane w tys. zł

0

1

2

3

4

5

1. przychody operacyjne

-

1 500,0

1 550,0

1 600,0

1 650,0

1 700,0

2. koszty operacyjne (bez amortyzacji)

-

-1 200,0

-1 235,0

-1 270,0

-1 305,0

-1 340,0

3. zmiana należności

-

-60,0

-10,0

-5,0

-5,0

0,0

4. zmiana zapasów

-

-60,0

-10,0

-10,0

-5,0

0,0

5. zmiana zobowiązań bieżących

-

45,0

0,0

5,0

5,0

0,0

6. zapłata podatku dochodowego

-

42,0

49,0

57,0

67,0

76,0

A. operacyjny cash-flow (1+2+3+4+5+6)

0,0

267,0

344,0

377,0

407,0

436,0

1. zakup (wydatek) rzeczowego majątku trwałego

-1 000,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

2. sprzedaż (wpływ) rzeczowego majątku trwałego

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

B. inwestycyjny cash-flow (1+2)

-1 000,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

1. zaciągnięcie/spłata kredytu inwestycyjnego

800,0

0,0

-200,0

-200,0

-200,0

-200,0

2. spłata odsetek od kredytu

-

-80,0

-75,0

-60,0

-40,0

-20,0

3. wpływ kapitału własnego

200,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

C. finansowy cash-flow (1+2+3)

1 000,0

-80,0

-275,0

-260,0

-240,0

-220,0

D. stan gotówki na początek okresu

0,0

0,0

187,0

256,0

373,0

540,0

E. zmiana stanu gotówki (A+B+C)

0,0

187,0

69,0

117,0

167,0

216,0

F. stan gotówki na koniec okresu (D+E)

0,0

187,0

256,0

373,0

540,0

756,0

Parametry dot. przychodów i kosztów:

 

1

2

3

4

5

Wolumen w szt

150 000

155 000

160 000

165 000

170 000

Cena sprzedaży

10 zł/szt

10 zł/szt

10 zł/szt

10 zł/szt

10 zł/szt

Jednostkowy koszt zmienny

7 zł/szt

7 zł/szt

7 zł/szt

7 zł/szt

7 zł/szt

Koszty stałe w tys. zł

150,0

150,0

150,0

150,0

150,0

Przeanalizujmy jaka zmiana konkretnych parametrów musiałaby mieć miejsce, aby uzyskany został graniczny poziom gotówki:

- obniżka wolumenu sprzedaży,

- wzrost kosztu zmiennego,

- wzrost kosztów stałych.

Należy pamiętać, że oprócz tego, że zmiana wolumenu wpływa na zmianę przychodów i kosztów zmiennych, także zmiana przychodów jak i kosztów wpływa na poziom (i w konsekwencji, zmianę) należności, zapasów, i bieżących zobowiązań. Nie należy też zapominać o odpowiedniej korekcie kwoty podatku dochodowego, bo zmiana relacji między przychodami a kosztami wpływa na wielkość dochodu do opodatkowania.


Ad.1. Aby gotówka na koniec każdego okresu wyniosła 0, poziom wolumenu sprzedaży (i w efekcie rezerwa na możliwy jego spadek) może wynieść w kolejnych latach następujący poziom minimalny:

 

1

2

3

4

5

graniczny wolumen w szt

89 400

135 980

128 300

120 390

112 680

możliwa obniżka w stosunku do pierwotnego poziomu

-40,4%

-12,3%

-19,8%

-27,0%

-33,7%

Rachunek przepływów pieniężnych (bez części inwestycyjnej) dla tego wariantu wygląda jak poniżej:

dane w tys. zł

1

2

3

4

5

1. przychody operacyjne

894,0

1 359,8

1 283,0

1 203,9

1 126,8

2. koszty operacyjne (bez amortyzacji)

-775,8

-1 101,9

-1 048,1

-992,7

-938,8

3. zmiana należności

-35,8

-8,8

-4,0

-3,6

0,0

4. zmiana zapasów

-38,8

-8,9

-8,3

-3,8

0,0

5. zmiana zobowiązań bieżących

29,1

0,0

4,1

3,8

0,0

6. zapłata podatku dochodowego

7,3

34,8

33,2

32,5

31,9

operacyjny cash-flow (1+2+3+4+5+6)

80,0

275,0

260,0

240,0

220,0

1. zaciągnięcie/spłata kredytu inwestycyjnego

0,0

-200,0

-200,0

-200,0

-200,0

2. spłata odsetek od kredytu

-80,0

-75,0

-60,0

-40,0

-20,0

3. wpływ kapitału własnego

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

finansowy cash-flow (1+2+3)

-80,0

-275,0

-260,0

-240,0

-220,0

stan gotówki na koniec okresu

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

Ad.2. Tym razem, aby gotówka na koniec każdego okresu wyniosła 0, wartość jednostkowego kosztu zmiennego musi wynieść w kolejnych latach następujący poziom:

 

1

2

3

4

5

graniczny jednostkowy koszt zmienny (zaokrągl. do 1 grosza)

8,04 zł/szt

7,35 zł/szt

7,58 zł/szt

7,80 zł/szt

8,01 zł/szt

potencjalne zwiększenie w stosunku do pierwotnego poziomu

14,8%

5,1%

8,3%

11,5%

14,4%

Rachunek przepływów pieniężnych (bez części inwestycyjnej) dla tego wariantu wygląda tak:

dane w tys. zł

1

2

3

4

5

1. przychody operacyjne

1 500,00

1 550,00

1 600,00

1 650,00

1 700,00

2. koszty operacyjne (bez amortyzacji)

-1 355,33

-1 289,79

-1 363,22

-1 437,74

-1 511,92

3. zmiana należności

-60,0

-10,0

-5,0

-5,0

0,0

4. zmiana zapasów

-67,8

-10,4

-10,7

-5,5

0,0

5. zmiana zobowiązań bieżących

50,8

0,0

5,4

5,5

0,0

6. zapłata podatku dochodowego

12,3

35,2

33,6

32,7

31,9

operacyjny cash-flow (1+2+3+4+5+6)

80,0

275,0

260,0

240,0

220,0

1. zaciągnięcie/spłata kredytu inwestycyjnego

0,0

-200,0

-200,0

-200,0

-200,0

2. spłata odsetek od kredytu

-80,0

-75,0

-60,0

-40,0

-20,0

3. wpływ kapitału własnego

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

finansowy cash-flow (1+2+3)

-80,0

-275,0

-260,0

-240,0

-220,0

stan gotówki na koniec okresu

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0


Ad.3. Z kolei graniczny poziom kosztów stałych (i tym samym, rezerwa na jego możliwy wzrost) do którego pozom gotówki nie spadnie poniżej 0 zł to:

 

1

2

3

4

5

graniczna wartość kosztów stałych w tys. zł

305,4

204,8

243,2

282,8

321,9

możliwe zwiększenie w stosunku do pierwotnego poziomu

104%

37%

62%

89%

115%

Rachunek przepływów pieniężnych (bez części inwestycyjnej) dla tego wariantu wygląda jak poniżej:

dane w tys. zł

1

2

3

4

5

1. przychody operacyjne

1 500,00

1 550,00

1 600,00

1 650,00

1 700,00

2. koszty operacyjne (bez amortyzacji)

-1 355,35

-1 289,75

-1 363,20

-1 437,75

-1 511,90

3. zmiana należności

-60,0

-10,0

-5,0

-5,0

0,0

4. zmiana zapasów

-67,8

-10,4

-10,7

-5,5

0,0

5. zmiana zobowiązań bieżących

50,8

0,0

5,4

5,5

0,0

6. zapłata podatku dochodowego

12,3

35,2

33,6

32,7

31,9

operacyjny cash-flow (1+2+3+4+5+6)

80,0

275,0

260,0

240,0

220,0

1. zaciągnięcie/spłata kredytu inwestycyjnego

0,0

-200,0

-200,0

-200,0

-200,0

2. spłata odsetek od kredytu

-80,0

-75,0

-60,0

-40,0

-20,0

3. wpływ kapitału własnego

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

finansowy cash-flow (1+2+3)

-80,0

-275,0

-260,0

-240,0

-220,0

stan gotówki na koniec okresu

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

Tak więc, analiza wrażliwości pokazała, że istnieje dość duża rezerwa na potencjalny spadek przychodów oraz wzrostu kosztów. Stosunkowo najmniejszy powinien być wzrost kosztów zmiennych, a szczególnie kluczowy jest rok 2 w którym wzrost kosztu jednostkowego o nieco ponad 5% może spowodować deficyt środków pieniężnych w firmie. Należy też zauważyć, że rok 2 jest generalnie najbardziej kluczowy dla projektu, bo jest najbardziej wrażliwy na potencjalne wahania wielkości przychodów i kosztów. Dzieje się tak dlatego, że w tym właśnie roku obciążenia w obszarze przepływów finansowych, tj. z tytułu obsługi i spłaty kredytu, są najwyższe (275 tys. zł).

Copyright by e-BizCom