Serwis o Finansach Przedsiębiorstw ANALIZA FINANSOWA

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Email Drukuj

Warianty kształtowania się przepływów pieniężnych cz. 1

Z punktu widzenia możliwych wariantów kształtowania się przepływów pieniężnych z poszczególnych obszarów działalności możemy wyróżnić osiem różnych sytuacji, w zależności czy strumienie z różnych działalności są dodatnie czy ujemne. Poniżej przedstawiono możliwe warianty.

 

Wariant

Działalność operacyjna

Działalność inwestycyjna

Działalność finansowa

Podwariant

Przepływy ogółem

1

+

+

+

+

2

+

-

-

a

+

b

-

3

-

+

-

a

+

b

-

4

-

-

+

a

+

b

-

5

+

+

-

a

+

b

-

6

+

-

+

a

+

b

-

7

-

+

+

a

+

b

-

8

-

-

-

-

Często sposób kształtowania się poszczególnych przepływów jest ściśle uzależniony od fazy rozwoju przedsiębiorstwa. Oznacza to, że ocenę należy oprzeć na dodatkowych informacjach dotyczących jednostki gospodarczej. Należy pamiętać, że zwykle inną sytuację swojego bilansu płatniczego ma firma w początkowej fazie rozwoju lub fazie inwestycji (gdy rozwój wymaga znacznych nakładów początkowych, i daje na starcie niewielki efekt z działalności operacyjnej), a inaczej wyglądać powinien rachunek przepływów przedsiębiorstwa dojrzałego, które znajduje się w pełni swoich zdolności produkcyjnych.

Najlepiej jest najpierw spróbować zdiagnozować kierunek (wpływ czy wydatek) oraz wielkość poszczególnych strumieni pieniężnych, i dopiero na tej podstawie dokonywać zdiagnozowania całego rachunku, czyli wszystkich trzech obszarów badania.

Ocenę należy również dokonywać w ścisłym powiązaniu z aktualnych stanem majątkowym przedsiębiorstwa, i jego pozycją w istniejącym otoczeniu rynkowym. Nawet ujemne przepływy (szczególnie jeśli mają charakter krótkotrwały) nie sprawią znaczących problemów firmie o silnej pozycji rynkowej, z dużą wartością płynnego majątku (np. w formie szybko zbywalnych papierów wartościowych, czy wręcz gotówki), o niskim zadłużeniu lub ze stałym dostępem do kapitałów (wewnętrznych czy zewnętrznych). Ale jednocześnie wszystko to, w dłuższym horyzoncie czasowym, nie uchroni od kłopotów firmy, która na stałe utraciła zdolność wytwarzania nadwyżki finansowej.

Z drugiej strony, nawet minimalne zawahanie w uzyskaniu dodatniego strumienia pieniężnego może doprowadzić do niewypłacalności firmę, która ma wysokie zadłużenie wobec banków czy dostawców (gdy jeden z nich nie dostanie na czas swoich pieniędzy, może to spowodować efekt domina - kolejni wierzyciele zażądają swoich pieniędzy, co postawi firmę na skraju bankructwa), niewielkie rezerwy gotówkowe i brak dostępu do szybko uruchamianych funduszy.

Przedstawiono najbardziej prawdopodobne scenariusze wiążące się z kolejnymi wariantami, jakkolwiek należy mieć świadomość, że nie jest możliwym przewidzenie wszystkich potencjalnych sytuacji. Wiele zależy tutaj od wielkości poszczególnych strumieni, gdyż zarówno dodatni jak i ujemny strumień może mieć wartość wysoką jak i niską (szczególnie w ujęciu względnym, w stosunku do pozostałych strumieni), i w zależności od tego, nieco inaczej być oceniany.

Wariant 1

Wariant

Działalność operacyjna

Działalność inwestycyjna

Działalność finansowa

Podwariant

Przepływy ogółem

1

+

+

+

+

Ten wariant, ze względu na dodatnie wartości przepływów, należy ocenić jako pozytywny. Firma nie tylko uzyskuje środki z głównej działalności, ale również ma inne źródła tworzenia gotówki.

Nie oznacza to jednak, że jest to scenariusz zawsze pożądany. Wymaga to nieco bliższego przyjrzenia się jakie są dokładnie powody dodatnich wartości strumieni inwestycyjnych i finansowych. Być może nie jest niezbędnym, aby firma musiała dodatkowo się zadłużać czy spieniężać majątek, skoro nadwyżka z działalności operacyjnej wystarczałaby na pokrycie wszystkich bieżących potrzeb. Może być jednak tak, że firma planuje w najbliższej przyszłości znaczące wydatki (np. inwestycyjne), i gromadzi na ten cel środki ze wszystkich możliwych źródeł.

Wariant 2

Wariant

Działalność operacyjna

Działalność inwestycyjna

Działalność finansowa

Podwariant

Przepływy ogółem

2

+

-

-

a

+

b

-

Wariant wydaje się wskazywać pozytywne tendencje w sytuacji finansowej przedsiębiorstwa. Ten wariant (szczególnie w przypadku wysokich wartości strumienia operacyjnego) jest jednym z najlepszych (jeśli nie najlepszym) do wystąpienia, zarówno z punktu widzenia właścicieli i wierzycieli. Dodatniemu strumieniowi z działalności operacyjnej towarzyszą ujemne przepływy z obszaru inwestycyjnego i finansowego, co generalnie oznacza, że wpływy z głównej działalności pozwalają finansować inwestycje w majątek i spłatę kredytów wobec banków czy zwrot kapitału wobec właścicieli. Jest to typowy obraz firmy, która ma już za sobą pierwszą fazę rozwoju, ma silne fundamenty, i ma pożądaną strukturę tworzenia nadwyżki finansowej. Oczywiście należy zanalizować skalę wielkości poszczególnych przepływów, gdyż zbyt niskie wpływy z działalności operacyjnej nie pozwolą w nieskończoność finansować nowych inwestycji, i tylko spłacać zobowiązania. Oczywiście, z drugiej strony, pozytywnie oceniana przez rynek firma (czyli taka, która generuje dodatnie strumienie operacyjne), nie powinna mieć większych trudności, aby w każdej chwili pozyskać nowe fundusze (np. z rynku kapitałowego czy z banków).

Jeśli spełniony jest scenariusz 2a, sytuacja jest dodatkowo korzystniejsza niż gdyby miałby to być wariant 2b (choć nawet taka sytuacja wciąż będzie oceniana pozytywnie, jeśli firma w każdej chwili ma możliwość uzyskania zewnętrznych kapitałów lub ma wysokie rezerwy gotówki lub krótkoterminowych papierów wartościowych).

Wariant 3

Wariant

Działalność operacyjna

Działalność inwestycyjna

Działalność finansowa

Podwariant

Przepływy ogółem

3

-

+

-

a

+

b

-

Ten wariant przedstawia zdecydowanie niekorzystny obraz przedsiębiorstwa, które najwyraźniej stoi przed niemal nieuchronnym bankructwem (chyba, że sprawozdanie dotyczy np. kwartału, i jest to stan krótkotrwały, spowodowany np. sezonowością działania).

Prawdopodobnie, kłopoty firmy z wytwarzaniem dodatniego strumienia z działalności operacyjnej /-/, powodują, że próbuje finansować swoją działalność wyprzedając swoje aktywa /+/. Dodatkowo, brak już jest wsparcia ze strony dostarczycieli funduszy /-/ (jakkolwiek należy określić, czy dotyczy to kredytodawców, czy właścicieli, a może zarówno pierwszych jak i drugich). Bez względu na to czy wpływy ze sprzedaży majątku są wyższe od sumy wypływów z działalności operacyjnej i finansowej (a) czy też nie (b), to bez znaczącej zmiany tendencji, firma prędzej czy później (np. dopóki wystarczy majątku do sprzedaży) ogłosi niewypłacalność.

 
Reklama