Serwis o Finansach Przedsiębiorstw ANALIZA FINANSOWA

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Email Drukuj

Rachunek przepływów pieniężnych a rachunek zysków i strat cz. 1

Wydawać by się mogło, że sprawozdanie w zupełności odzwierciedlające przebieg całości różnych zjawisk ekonomicznych w przedsiębiorstwie stanowi rachunek zysków i strat. Ma przecież dynamiczny charakter - przedstawia wartość osiągniętych w okresie wielkości finansowych (a nie jak bilans: statyczny układ odzwierciedlający jedynie stan na dany moment w czasie).

Nie jest to jednak zupełna prawda, przynajmniej w kontekście wymogów uzyskania informacji dotyczących poziomu wygenerowanych strumieni pieniężnych, wpływów i wydatków, w szczególności z podziałem na operacyjny, inwestycyjny i finansowy obszar funkcjonowania przedsiębiorstwa.

Wbrew pozorom, rachunek zysków i strat ma mniejszą wartość poznawczą niż się może wydawać. To prawda, że pozwala wyznaczyć poziom wytworzonego w okresie zysku i określić wielkość osiągniętej sprzedaży. Pamiętajmy jednak, że jednocześnie nie przedstawia tych wielkości w ujęciu pieniężnym, tylko z punktu widzenia zapisów księgowych, które - zgodnie z obowiązującymi przepisami rachunkowości - muszą mieć miejsce w określonych momentach (obowiązuje tu wspomniana już metoda memoriału), nie zawsze odzwierciedlających równoważne im wpływy i wydatki o charakterze czysto pieniężnym.

Coraz większe znaczenie przyjmuje idea, że wynik netto nie jest do końca właściwym miernikiem efektywności firmy, a tym samym nie powinien być głównym (a tym bardziej jedynym) wyznacznikiem skuteczności przedsiębiorstwa i podstawą podejmowania różnorodnych decyzji. Spójrzmy na przykład (nieco skrajny, ale dzięki temu klarowny), który pomoże nam to lepiej zrozumieć.

Przykład

Oceniono dwie firmy wg wskaźnika rentowności netto.


Firma A

Firma B

przychody ze sprzedaży

1.000

1.000

wynik netto

200

400

rentowność netto

20%

40%

Uwzględniając tylko poziom rentowności można uzyskać przeświadczenie, że w firmie B efektywność gospodarowania jest dużo wyższa. Niestety są to fałszywe wnioski. Popatrzymy na bardziej szczegółowy układ rachunku wyników.


Firma A

Firma B

przychody ze sprzedaży

1.000

1.000

koszty operacyjne

800

1.200

wynik operacyjny

200

-200

zysk nadzwyczajny

-

600

wynik netto

200

400

Jak widać, tak naprawdę dodatni wynik z całości działalności został osiągnięty dzięki zaksięgowaniu zysku nadzwyczajnego, który wynika z umorzenia zobowiązań przez wierzycieli w ramach postępowania układowego. Oczywiście, również nie wiąże się z żadnym wpływem pieniężnym.

W tym przypadku wyznacznik efektywności jakim jest wskaźnik rentowności netto nie jest najwłaściwszy i może być bardzo mylący.

Rachunek zysków i strat opisuje zdarzenia, które zaszły w danym okresie biorąc pod uwagę wielkości księgowe, czyli przychody i koszty, które dotyczą tego okresu. Nie oznacza to, że wszystkie przedstawione zdarzenia wiązały się odpowiadającymi im zdarzeniami o charakterze pieniężnym. Oznacza to jednocześnie, że pod uwagę brane są zarówno te właśnie zdarzenia, jak i takie, których efekt pieniężny mógł mieć miejsce w okresie poprzedzającym albo dopiero nastąpi w przyszłości (ale nie musi - w niektórych przypadkach może się bowiem zdarzyć, że konkretny przychód nigdy nie zamieni się w taki sam wpływ pieniężny, a koszt nie będzie się wiązał z takim samym wydatkiem). Reasumując - to, że w rachunku zysków i strat pojawia się przychód ze sprzedaży nie oznacza to, że do jednostki gospodarczej wpłynęła równoważna kwota gotówki.

Przykład

W firmie miała miejsce następująca operacja gospodarcza - sprzedaż za 500.000 zł (na tyle wystawiono fakturę odbiorcy). Pojawi się zatem przychód netto ze sprzedaży w tej wysokości (zakładamy teoretyczny brak kosztów i podatku dochodowego, czyli równocześnie zysk netto również 500.000 zł). Faktura będzie zapłacona np. za 30 dni i do tego momentu powstanie równolegle należność od odbiorcy w tej samej kwocie, oznaczająca nie opłaconą część sprzedaży.

Rachunek zysków i strat (w tys. zł) będzie wyglądać następująco:

przychód ze sprzedaży

500

zysk netto

500

Bilans: (w tys. zł)

aktywa

pasywa

należności

+500

zysk netto

+500

suma

+500

suma

+500

A rachunek cash-flow (w tys. zł) jak poniżej:

wynik netto

500

zmiana stanu należności (w tym przypadku ich wzrost, czyli wynik korygujemy ze znakiem "-")

-500

zmiana stanu gotówki

0

Z punktu widzenia gotówki nic tak naprawdę nie zaszło. Stan środków pieniężnych nie zmienił się, pomimo że firma wykazuje przychód i zysk.

Analogicznie, jeśli pojawia się koszt - nie oznacza to jeszcze, że przedsiębiorstwo już wydało pieniądze (niezapłacony koszt pojawia się w tym przypadku w zobowiązaniach).

Z kolei fakt, że rachunek zysków i strat jest neutralny na zachodzącą operację gospodarczą, nie oznacza, że ta operacja nie wpływa na zmianę stanu gotówki. Wręcz przeciwnie, wiele operacji ekonomicznych wiąże się z wydatkiem lub wpływem pieniędzy, choć nie muszą mieć odzwierciedlenia w wyniku finansowym (czyli nie generują przychodów czy kosztów, które prezentuje rachunek zysków i strat).

Przykład

W firmie miała miejsce następująca operacja gospodarcza - zakupiono materiały do produkcji za 100.000 zł (załóżmy, że w firmie było już 100.000 zł gotówki, z kapitału własnego).

W rachunku zysków i strat nie zajdą żadne operacje.

W bilansie (w tys. zł) nastąpią poniższe operacje:

aktywa

pasywa

zapasy materiałów

+100

kapitał zakładowy

100

gotówka

0*



suma

100

suma

100

* = 100 - 100

A rachunek cash-flow (w tys. zł) będzie wyglądać jak poniżej:

wynik netto

0*

zmiana stanu zapasów (w tym przypadku, ich wzrost, czyli wynik korygujemy ze znakiem "-")

-100

zmiana stanu gotówki

-100

* =brak żadnych operacji w rachunku zysków i strat

Copyright by e-BizCom

 
Reklama