Serwis o Finansach Przedsiębiorstw ANALIZA FINANSOWA

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Email Drukuj

Rachunek przepływów pieniężnych a rachunek zysków i strat cz. 2

Rachunek przepływów również ma za zadanie nie uwzględnić tych wszystkich operacji, które nie mają charakteru pieniężnego, podczas gdy w rachunku zysków i strat istnieje obowiązek wykazania przychodów i kosztów dotyczących

danego okresu , które w rzeczywistości zostaną osiągnięte lub będą poniesione w innym okresie. Dotyczy to przykładowo tzw. niezrealizowanych odsetek i różnic kursowych.

Nazwa 'niezrealizowane' oznacza, że mają charakter niepieniężny (w przeciwieństwie do tzw. zrealizowanych), a ich geneza bierze się stąd, że są jedynie efektem księgowych zapisów związanych z wyceną aktywów (np. należności) czy pasywów (np. zobowiązań), lub dopisaniem odsetek do części głównej należności czy zobowiązań.

Przykład

Przedsiębiorstwo ma zaciągnięty kredyt w walucie obcej. Naliczono w danym roku odsetki od kredytu bankowego w kwocie 100.000 zł (zgodnie z umową są one jednak do zapłacenia dopiero w roku następnym).

Jednocześnie, ze względu na dewaluację waluty krajowej w stosunku do waluty w której zaciągnięty jest kredyt, pojawiły się różnice kursowe w kwocie 50.000 zł (zatem kwota kredytu w przeliczeniu na złotówki zwiększyła się, a więc stąd ujemne różnice kursowe dla przedsiębiorstwa). Kwota kredytu jest do spłaty w kolejnym okresie, stąd różnice kursowe mają na razie charakter niezrealizowany - będą do zapłacenia w przyszłości (a jeśli kurs waluty obcej poprawi się, to mogą nawet "przestać" istnieć).

Zakładamy, że osiągnięto przychód ze sprzedaży w wysokości 500.000 zł (opłacony w badanym okresie) i brak podatku.

Rachunek zysków i strat (w tys. zł) będzie wyglądać następująco:

przychód ze sprzedaży

500

koszty odsetek (naliczone)

-100

różnice kursowe (niezrealizowane)

-50

zysk netto

350

A rachunek cash-flow (w tys. zł) jak poniżej:

wynik netto

350

koszty odsetek o charakterze niepieniężnym ? tylko naliczone, nie zapłacone (korygujemy na "+")

+100

różnice kursowe o charakterze niepieniężnym ? tylko naliczone, nie zapłacone (korygujemy na "+")

+50

zmiana stanu gotówki

+500

A zatem, w tym przypadku, koszty odsetek i różnic kursowych nie wiązały się z równoległą zapłatą, co oznacza, że ilość gotówki, która wpłynęła do firmy jest wyższa od wykazanego zysku netto.

Jak widać, za pomocą rachunku wyników nie poznamy rzeczywistej wartości pieniędzy, które w danym okresie wypłynęły z przedsiębiorstwa, jak i do niego wpłynęły (bo z jednej strony uwzględnia niepieniężne przychody, a z drugiej - koszty nie związane z wydatkowaniem środków).

Poza tym w rachunku zysków i strat nie wystąpią wszelkie zjawiska, związane z ewidentnym przepływem pieniędzy, które widoczne będą tylko w bilansie przedsiębiorstwa (np. zakup majątku, emisja akcji, zaciągnięcie kredytu). Spójrzmy na kolejny przykład dotyczący wspomnianych zdarzeń ? emisji akcji i zaciągnięcia kredytu.

Przykład

W firmie miały miejsce następujące operacje gospodarcze - zaciągnięcie kredytu w wysokości 1.000.000 zł, emisja akcji (akcjonariusze płacą gotówką za wyemitowane akcje) w wysokości 500.000 zł, oraz zakup majątku trwałego (za gotówkę) za kwotę 750.000 zł.

W bilansie (w tys. zł) uwidoczni się to w następujący sposób:

aktywa

pasywa

majątek trwały

+750

kapitał zakładowy

+500

gotówka

+750*

kredyt bankowy

+1.000

suma

+1.500

suma

+1.500

* = 1.000 + 500 - 750

W rachunku zysków i strat żadna z tych operacji nie znajdzie odzwierciedlenia.

Natomiast będziemy je mogli zauważyć w rachunku cash-flow (w tys. zł):

zaciągnięcie kredytu (wpływ)

+1.000

emisja akcji (wpływ)

+500*

zakup majątku (wydatek)

-750

zmiana stanu gotówki

+750

Jeśli jednak objęcie wyemitowanych akcji odbędzie się poprzez wniesienie do spółki majątku (zamiast zapłaty w formie gotówki, wnoszony jest majątek o tej wartości tzw. aport) to taka operacja nie będzie mieć charakteru pieniężnego. Kapitał zakładowy oczywiście zwiększy się o 500.000 zł, ale nie nastąpi z tego tytułu przyrost gotówki, tylko równolegle zwiększy się wartość majątku trwałego.

W bilansie (w tys. zł):

aktywa

pasywa

majątek trwały

+1.2501)

kapitał zakładowy

+500

gotówka

+2502)

kredyt bankowy

+1.000

suma

+1.500

suma

+1.500

1) = 750 (zakup) + 500 (aport)

2) = 1.000 - 750

W rachunku cash-flow (w tys. zł):

zaciągnięcie kredytu (wpływ)

+1.000

zakup majątku (wydatek)

-750

zmiana stanu gotówki

+250

To wszystko o czym wspomnieliśmy pozwala nam jednoznacznie dojść do istotnej konkluzji - że poznaniu rzeczywistego obrazu procesów finansowych, pod kątem wpływów i wydatków pieniężnych, służy właśnie rachunek przepływów.

To jeszcze nie wszystko jeśli chodzi o zdarzenia, które mimo, że zachodzą w przedsiębiorstwie, to odmiennie ujmowane są w rachunku przepływów niż w innych częściach sprawozdania finansowego. Dla rachunku przepływów neutralnym wydarzeniem są bowiem również wszelkie zdarzenia księgowe polegające na np.:

- przelewie między kasą a rachunkiem bankowym (z jednej strony zmniejsza się kwota pieniędzy w kasie, ale równolegle powiększa się o tyle samo stan rachunku),

- przeksięgowaniu środka trwałego w budowie na stan środków trwałych (w rzeczywistości zmienia się tylko nazwa pozycji w aktywach),

- zamianie kredytu krótkoterminowego na długoterminowy (zmienia się tylko nazwa pozycji w pasywach, ale żadnego przepływu pieniędzy z tego tytułu nie ma),

- konwersji zobowiązań przedsiębiorstwa wobec wierzycieli na akcje czy udziały tego przedsiębiorstwa (również brak żadnego przepływu - następuje tylko zmiana pozycji pasywów),

- przekazaniu zysku na kapitał zapasowy (rezultat - jak wyżej).

 
Reklama