Serwis o Finansach Przedsiębiorstw ANALIZA FINANSOWA

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Email Drukuj

Rachunek przepływów pieniężnych a rachunek zysków i strat cz. 3

Należy pamiętać, że rodzaje działalności, według których podzielony jest rachunek przepływów pieniężnych (operacyjny, inwestycyjny, finansowy), nie są w pełni porównywalne z podziałem zastosowanym w rachunku zysków i strat.

 

Przypomnijmy, że w przypadku przepływów pieniężnych są to:

- działalność operacyjna związana z ogółem operacji, związanych z działalnością statutową jednostki gospodarczej,

- działalność inwestycyjna obejmująca operacje związane z nabyciem i sprzedażą składników majątku trwałego i aktywów finansowych wraz z osiąganiem korzyści z nich w postaci np. dywidend, odsetek,

- oraz działalność finansowa związana z zaciąganiem i spłatą kredytów, pożyczek, a także emisją akcji lub innych papierów dłużnych, wypłatą dywidendy dla właścicieli oraz leasingiem finansowym.

Różnice pomiędzy rachunkiem przepływów pieniężnych a rachunkiem zysków i strat mają największy rozdźwięk w sposobie rozumienia sfery działalności finansowej.

W rachunku zysków i strat różnego rodzaju odsetki czy różnice kursowe znajdą się w części operacji finansowych ? czy to przychodów czy to kosztów finansowych. I nie ma tu znaczenia gdzie tak naprawdę te przychody uzyskano, a koszty poniesiono. Tylko pozornie bowiem kojarzą się nam te wielkości z działalnością finansową, podczas gdy w rzeczywistości mogą być generowane lub wypływające z przedsiębiorstwa w ramach działalności operacyjnej, inwestycyjnej czy finansowej (w pojęciu rachunku pieniężnego). Pod tym względem nazewnictwo oraz przyporządkowanie poszczególnych grup operacji gospodarczych, mające miejsce w rachunku przepływów jest dużo bardziej praktyczne, i w rzeczywistości prawdziwe.

Rachunek przepływów rozróżnia bowiem odsetki wynikające z kredytu kupieckiego (a więc sprzedaży z odroczoną płatnością produktów przedsiębiorstwa ? co jest ewidentną czynnością operacyjną) czy odsetki od udzielonej jednostce pożyczki (pożyczka jest rodzajem inwestycji pieniędzy jednostki gospodarczej, a więc jej udzielenie, a później pobieranie od niej odsetek jest działalnością stricte inwestycyjną), podczas gdy w rachunku zysków i strat będą one wrzucone do jednego ?worka? (tj. przychodów finansowych).

O ile odsetki od kredytów będące w rachunku cash flow wydatkiem z działalności finansowej są również w rachunku zysków i strat kosztami finansowymi, o tyle już koszty odsetek, które płacimy naszym dostawcom za możliwość zapłaty za ich wyroby czy usługi w dłuższym terminie są wydatkiem ściśle związanym z działalnością operacyjną, gdy tymczasem w rachunku wyników również będą traktowane jako część działalności finansowej (koszty finansowe).

Tego samego typu niezgodności występują przy okazji różnic kursowych, z których tylko część będzie efektem operacji stricte finansowych (np. zaciągnięcie i obsługa kredytu), ale jako przychody czy koszty finansowe w rachunku zysków i strat traktowane będą wszystkie różnice kursowe, bez względu na miejsce ich powstania.

Może mieć to wiele konsekwencji, włącznie z taką, że firma oceniana jako ta, która przynosi zysk na działalności operacyjnej, w rzeczywistości wygenerowała tam stratę, i odwrotnie. Spójrzmy na ciekawy przykład.

Przykład

Spółka realizuje sprzedaż eksportową za granicę. Dokonała sprzedaży na kwotę 1.000.000 euro. W kraju poniosła koszty na wytworzenie sprzedanych dóbr w wysokości 3.900.000 zł. W momencie wystawienia faktury za sprzedaż kurs euro wyniósł 4 zł. Zatem zafakturowana sprzedaż (z punktu widzenia rachunku zysków i strat) wyniosła 4.000.000 zł.

Pomiędzy zafakturowaniem sprzedaży a momentem zapłaty kurs obniżył się do 3,8 zł. Należało zaksięgować ujemne różnice kursowe.

Rachunek zysków i strat (w tys. zł)

przychody ze sprzedaży

4.000

koszty operacyjne

3.900

wynik na sprzedaży

100

koszty finansowe (ujemne różnice kursowe)

-200

=(3,8-4)*1.000

wynik netto

-100

Z punktu widzenia rachunku przepływów ten sam okres również zamknie się ujemnym strumieniem pieniężnym w wysokości -100.000 zł, i w tym przypadku nie ma rozbieżności między ostatecznym wynikiem w obu rachunkach. Natomiast inaczej będzie to wyglądało z punktu widzenia określenia miejsca (sfery działalności) tworzenia samego wyniku.

Rachunek cash-flow wykaże, że całość wyniku powstała z działalności operacyjnej (bowiem różnice kursowe są w tym przypadku efektem stricte głównej działalności). Tymczasem, rachunek zysków i strat wprowadza niejako w błąd, gdyż osoba z zewnątrz może odnieść wrażenie, że firma wytworzyła zysk na podstawowej działalności (co należałoby ocenić pozytywnie), a strata jest dopiero wynikiem niekorzystnych operacji finansowych. W rzeczywistości całość straty jest wynikiem działalności operacyjnej (głównym winowajcą był niekorzystny kurs, który spowodował niższe wpływy z działalności profilowej, a to również jest część ponoszonego przez firmę ryzyka operacyjnego).

Rachunek cash-flow (w tys. zł):

wynik netto

-100

korekta o odsetki o charakterze innym niż operacyjny ? brak korekty, gdyż odsetki w tym przypadku mają charakter operacyjny

0

przepływy z działalności operacyjnej

-100

zmiana stanu gotówki

-100

 
Reklama